Konsolidacja firm (spółek)

Konsolidacja firm jest procesem polegającym na połączeniu oddzielnych podmiotów rynkowych w jeden większy. Osobne do tej pory spółki tracą osobowość prawną na rzecz nowo powołanego przedsiębiorstwa. Podmioty biorące udział w konsolidacji charakteryzują się zwykle podobną wielkością i potencjałem. Innym zjawiskiem jest inkorporacja, a więc proces wchłonięcia przedsiębiorstwa przez inne przedsiębiorstwo, w wyniku którego jeden z podmiotów traci osobowość prawną, a drugi pozostaje na rynku. Z przejęciem mamy zaś do czynienia, kiedy jedna spółka kupuje większościowy pakiet udziałów i zdobywa kontrolę nad mniejszą firmą, która wciąż działa jako osobny podmiot, lecz ma nowych właścicieli. O ile typowa konsolidacja uznawana jest za proces przyjazny, o tyle przejęcie może mieć wrogi charakter.
Konsolidację przedsiębiorstw można podzielić na poziomą oraz pionową. W pierwszym przypadku proces ten polega na fuzji spółek wytwarzających zbliżone produkty albo usługi. W drugim uczestniczące w nim podmioty produkują te same artykuły, lecz na całkiem innych etapach procesu produkcyjnego. Rzadziej dochodzi do łączenia się firm funkcjonujących w odmiennych branżach.
Doświadczenia wielu udanych konsolidacji wskazują, że łączenie się przedsiębiorstw wpisuje się w strategię rozwojową. Bardziej efektywne firmy wypierają z rynku słabsze lub przeciętne, a fuzje mają na celu polepszenie położenia podmiotów gospodarczych i wzrost ich potencjału. Najważniejszą korzyścią wynikającą z konsolidacji firm jest efekt synergii. Oznacza to, że potencjał dużej firmy powstałej z fuzji dwóch lub więcej mniejszych podmiotów jest większy niż suma potencjałów tych przedsiębiorstw przed połączeniem. Wynika to przede wszystkim z skali prowadzonej działalności, bardziej efektywnego wykorzystania dostępnych mocy produkcyjnych, wiedzy, doświadczenia i zasobów. W wyniku konsolidacji na rynku pojawiają się podmioty cieszące się znacznie silniejszą pozycją oraz będące w stanie skuteczniej walczyć o klientów, a tym samym osiągać zwiększone przychody. Przedsiębiorstwa takie na ogół są też stabilniejsze finansowo i bardziej wiarygodne w oczach potencjalnych inwestorów. Kolejne zalety wiążą się z lepszym dostępem do nowoczesnych technologii, zwiększonymi możliwościami podboju nowych rynków i dotarcia do szerszej grupy kontrahentów, zapewnieniu sobie korzystniejszej pozycji negocjacyjnej w kontaktach z dostawcami. Konsolidacja spółek zazwyczaj jest też okazją do racjonalizacji kosztów funkcjonowania przedsiębiorstw, w tym restrukturyzacji zatrudnienia, sprzedaży zbędnych obiektów czy wdrożenia bardziej efektywnych procesów produkcyjnych.
Do konsolidacji spółek dochodzi w wyniku wejścia w życia umowy podpisanej pomiędzy właścicielami łączących się firm, którzy uzyskują udziały w utworzonym w ten sposób przedsiębiorstwie. Konsolidacja może być finansowana ze środków własnych lub obcych. Coraz częściej wybieranym rozwiązaniem jest skorzystanie ze wsparcia funduszu private equity zapewniającego nie tylko niezbędne środki finansowe, ale cenne wsparcie doświadczonych menedżerów.
Konsolidacja poza lepszymi perspektywami rynkowymi oznacza także wyzwania oraz trudności stojące przed łączącymi się firmami i tworzącymi jej ludźmi. Konieczne jest bowiem wprowadzenie zmian w strukturze kierownictwa spółki i efektywnego zarządzania, dopasowanie do siebie odmiennych niekiedy modeli organizacyjnych czy utrzymanie zaufania w oczach klientów łączących się firm. Zalety i potencjalne korzyści znacznie przewyższają jednak nieuniknione niedogodności.
.

Rodzaje konsolidacji firm:

Konsolidacja firm – fuzja pozioma

Zdarza się, że decydujące się na ten ruch przedsiębiorstwa wytwarzają podobne produkty lub świadczą podobne usługi (fuzja pozioma). Zwierają szeregi, by na przykład obniżyć koszty prowadzenia biznesu. Razem łatwiej również o korzyści wynikające ze skali przedsięwzięcia – wyższe rabaty, lepsze terminy płatności, korzystniejsze warunki dostaw.

Konsolidacja firm – fuzja pionowa

W innym scenariuszu łączące się firmy zajmują się wytwarzaniem tego samego produktu bądź usługi, ale na zupełnie innych etapach ich powstawania (fuzja pionowa). W tym przypadku inicjatorowi transakcji zależało będzie na kontroli większej części procesu powstawania produktu i możliwości wpływania na obszary, które do tej pory nie znajdowały się w jego jurysdykcji.

Konsolidacja firm z różnych branż

Czasem dochodzi również do konsolidacji spółek działających w zupełnie innych branżach. Celem takiej fuzji może być chęć dywersyfikacji i zdobywania przyczółków na zupełnie nowych rynkach.

Zalety konsolidacji przedsiębiorstw

W każdym z przypadków w efekcie operacji wartość połączonych przedsiębiorstw i ich siła mają być wyższe niż suma każdego z osobna.